Fondi Humanitar Shqiptaro-Amerikan “Trojet Tona” dhe partnerët e tij të shumtë kanë shpallur konkurs për të rinjtë që dëshirojnë të mësojnë dhe të ruajnë traditën e muzikës tradicionale shqiptare, duke u fokusuar në instrumentet historike si lahuta, fyelli dhe çiftelia. Ky projekt ka për qëllim të ringjallë dhe të mbrojë trashëgiminë muzikore të trevave shqiptare, duke i ofruar mundësi brezit të ri që të përvetësojë dhe të interpretojë këtë muzikë të pasur që ka rrezik të zhduket.
Një investim në traditën dhe të ardhmen
Qëllimi i këtij projekti është ruajtja e traditës së interpretimit me instrumente tradicionale shqiptare si lahuta, fyelli dhe çiftelia, që janë jo vetëm pjesë e kulturës tonë, por edhe simbole të identitetit tonë kombëtar. Fokusi kryesor i iniciativës është Malësia (Tuzi), Plava dhe Gucia, ku është e nevojshme të edukohen të rinjtë për të ruajtur këtë trashëgimi, duke e përfshirë atë në një proces të qëndrueshëm dhe afatgjatë.
Përveç kësaj, projekti ka në plan që, pas përvetësimit të këtyre instrumenteve, të zhvillojë grupe të reja muzikore, për të krijuar një lëvizje të gjallë që do të kontribuojë në ruajtjen e kulturës muzikore shqiptare për brezat që do të vijnë.
Kush mund të aplikojë dhe si do të zhvillohet projekti?
Konkursi është i hapur për të rinjtë me identitet të qartë kombëtar, të moshës 15-25 vjeç, që janë të interesuar t’i mësojnë këto instrumente tradicionale. Faza e parë e projektit do të përfshijë fillimin e mësimeve për pesë kursistë nga secila zonë – Malësia (Tuzi), Plava dhe Gucia, me mundësi të zgjerimit të projektit në Anë të Malit dhe Krajë, nëse ka interesim dhe vullnet.
Për të siguruar se kandidatët janë të përshtatshëm për këtë projekt, pas shpalljes së konkursit, do të formohet një komision i përbërë nga mësimdhënës të muzikës, të cilët do të përzgjedhin kandidatët me prirje të forta muzikore. Pas përvetësimit të instrumenteve, të rinjtë do të kalojnë në një vlerësim të fundit nga një komision profesional, dhe ata që do ta kalojnë me sukses këtë fazë do të shpërblehen me një instrument muzikor si dhuratë dhe një shpërblim financiar prej 500 eurosh.
Projekti është shumë më tepër se thjesht një kurs muzikor. Ai është një mundësi për të rinjtë që të lidhen më shumë me trashëgiminë e tyre kulturore dhe të përjetojnë një formë arti që ka një histori të gjatë dhe të pasur.
Në fazën përfundimtare të projektit, kur numri i pjesëmarrësve të ushtruar të jetë i mjaftueshëm, do të krijohet një shoqatë tradicionale, ku do të përfshihen të rinjtë nga të gjitha trevat shqiptare në Malin e Zi, duke siguruar kështu një rrjet të gjallë dhe të qëndrueshëm të interpretuesve të muzikës tradicionale.
Ky projekt është një mundësi për të rinjtë që të angazhohen me kulturën dhe traditat e tyre, por edhe një investim për të siguruar që këto tradita të mos zhduken, por të kalojnë nga brezi në brez.
Afati i konkursit dhe kontaktet për aplikim
Konkursi do të jetë i hapur deri më 31 janar 2026. Të rinjtë e interesuar mund të aplikojnë duke kontaktuar në Malësi (Tuz) Prof. Agron Pllumajn, në Plavë dhe Guci – Shaban Prelvukajn dhe në Anën e Malit dhe Krajë – Hajredin Zenelin.
Sponsorët e projektit
Projekti është mbështetur nga një grup i gjerë sponsorësh dhe individësh, të cilët kanë kontribuar për realizimin e tij: Fondi Humanitar Shqiptaro-Amerikan “Trojet Tona”, Fondacioni Plavë e Guci, Fondacioni Lukaj (Viosa&Richard Lukaj), Joseph Dedvukaj,
Vëllezërit Lucaj, Qazim Dedushaj, Ismet Dedushaj, Xhevat Goçaj, Shoqata Atdhetare “Malësia e Madhe” – Miçigan.
Ky është një projekt që i fton të gjitha shoqatat dhe individët e tjerë që ndajnë pasionin për ruajtjen e traditave të kulturore shqiptare, të kontribuojnë dhe të mbështesin këtë iniciativë. Një mundësi për të rinjtë e Malësisë, Plavës dhe Gucisë për të qenë pjesë e një projekti historik dhe transformues që do të ruajë dhe zhvillojë kulturën muzikore shqiptare për brezat që do të vijnë.
